Przykładowa praca licencjacka z pielęgniarstwa – wzór z omówieniem

Najszybszy sposób, żeby zrozumieć, jak ma wyglądać praca licencjacka z pielęgniarstwa, to zobaczyć gotowy wzór i prześledzić go fragment po fragmencie. Poniżej rozkładamy na części przykładową pracę – pokazujemy, co znajduje się w każdym rozdziale, wklejamy konkretne wycinki tekstu i tłumaczymy, dlaczego zostały napisane właśnie tak. To nie jest praca do skopiowania (o tym, dlaczego nie warto tego robić, piszemy na końcu), tylko punkt odniesienia, na którym łatwiej napisać własną.

Jako przykład prowadzimy pracę kazuistyczną – studium przypadku „Proces pielęgnowania pacjenta z cukrzycą typu 2". Wybór nie jest przypadkowy: studium przypadku to dziś najczęściej wymagany format pracy licencjackiej na pielęgniarstwie, a cukrzyca typu 2 to jedno z zagadnień, które pojawia się na seminariach co roku. Pod koniec pokazujemy też, czym różni się od tego praca empiryczna (ankietowa), gdyby Twoja uczelnia wymagała właśnie takiej.

Wzór pracy licencjackiej z pielęgniarstwa do pobrania (PDF i Word)

Cały szablon studium przypadku – stronę tytułową, układ rozdziałów, sekcję metodologiczną i tabelę diagnoz pielęgniarskich – przygotowaliśmy jako gotowy wzór do pobrania za darmo. Pobierz plik i wypełnij go własną treścią: PDF nadaje się do wydruku, a wersja Word (DOCX) do edycji.

Jakie są typy prac licencjackich z pielęgniarstwa

Zanim zajrzysz do wzoru, ustal jedną rzecz: jaki typ pracy obowiązuje na Twoim wydziale. Od tego zależy cała konstrukcja. W praktyce spotyka się trzy warianty:

• Praca poglądowa (przeglądowa) – oparta wyłącznie na analizie piśmiennictwa, bez własnego badania. Coraz rzadziej akceptowana jako samodzielna praca licencjacka.
• Praca empiryczna (badawcza) – zawiera własne badanie, najczęściej sondaż diagnostyczny z kwestionariuszem ankiety przeprowadzony wśród pacjentów lub personelu.
• Praca kazuistyczna (studium przypadku) – opiera się na szczegółowej analizie jednego pacjenta i przeprowadzeniu pełnego procesu pielęgnowania. To format, który standardy kształcenia i większość uczelni medycznych promują obecnie najmocniej.

Jeśli nie masz pewności, sprawdź wytyczne swojego dziekanatu albo zapytaj promotora wprost na pierwszym seminarium. Listę gotowych tematów z podziałem na dziedziny znajdziesz w naszym zestawieniu 100 tematów prac licencjackich z pielęgniarstwa, a ogólne zasady budowy pracy – w artykule o strukturze pracy licencjackiej.

Z jakich części składa się praca licencjacka z pielęgniarstwa

Układ pracy kazuistycznej jest dość sztywny i powtarza się na większości uczelni. Wygląda następująco:

1. Strona tytułowa
2. Oświadczenia (o samodzielnym napisaniu pracy i zgodzie na udostępnienie)
3. Spis treści
4. Wykaz skrótów (jeśli występują)
5. Wstęp
6. Rozdział I – część teoretyczna
7. Rozdział II – założenia metodologiczne (cel, problemy, metoda, narzędzia)
8. Rozdział III – opis przypadku i proces pielęgnowania
9. Dyskusja i wnioski
10. Streszczenie w języku polskim i angielskim
11. Piśmiennictwo
12. Wykaz tabel i rycin
13. Aneks (np. narzędzia, karty obserwacji, zgoda komisji bioetycznej)

Uczelniane przewodniki podają zwykle objętość 40–60 stron i wyraźnie określają proporcje: część teoretyczna powinna stanowić około 30–40% pracy, a część kazuistyczna razem z procesem pielęgnowania 60–70%. To ważna wskazówka – najczęstszy błąd to rozdęta teoria i potraktowany po macoszemu opis przypadku, czyli odwrotnie niż być powinno.

Strona tytułowa – wzór

Strona tytułowa nie jest miejscem na inwencję. Ma zawierać dokładnie te elementy, których wymaga uczelnia, w ustalonej kolejności. Strona tytułowa jest pierwsza i nie ma na niej widocznego numeru – numeracja zaczyna się od kolejnej strony.

UNIWERSYTET MEDYCZNY W ……
Wydział Nauk o Zdrowiu
Kierunek: Pielęgniarstwo

Anna Kowalska
nr albumu 00000

Proces pielęgnowania pacjenta z cukrzycą typu 2 – studium przypadku

Praca licencjacka
napisana pod kierunkiem
dr n. med. Imię Nazwisko

…………, 2026

Komentarz: tytuł na stronie tytułowej musi być identyczny jak w spisie treści i w systemie APD/dziekanacie. Drobna rozbieżność (np. „Proces pielęgnacji" zamiast „Proces pielęgnowania") potrafi wstrzymać dopuszczenie do obrony.

Spis treści – przykładowy układ

Spis treści zaczyna się na osobnej stronie, tuż po stronie tytułowej i oświadczeniach. Tytuły rozdziałów w spisie i w tekście muszą brzmieć tak samo, co do słowa. Oto przykładowy spis dla naszej pracy:

1. Wstęp
2. Rozdział I. Cukrzyca typu 2 w świetle literatury
   1. 1.1. Definicja, epidemiologia i etiologia
   2. 1.2. Obraz kliniczny i powikłania
   3. 1.3. Leczenie i samokontrola
   4. 1.4. Rola pielęgniarki w opiece i edukacji pacjenta
3. Rozdział II. Założenia metodologiczne
   1. 2.1. Cel pracy i problemy badawcze
   2. 2.2. Metoda, techniki i narzędzia badawcze
   3. 2.3. Charakterystyka badanego przypadku
4. Rozdział III. Proces pielęgnowania
   1. 3.1. Opis przypadku
   2. 3.2. Diagnozy pielęgniarskie, cele i interwencje
   3. 3.3. Ocena podjętych działań
5. Dyskusja
6. Wnioski
7. Streszczenie / Summary
8. Piśmiennictwo
9. Spis tabel / Aneks

Wstęp – fragment i omówienie

Wstęp wprowadza w temat, uzasadnia jego wybór i zapowiada cel oraz budowę pracy. Powinien zmieścić się na 1–2 stronach. Oto przykładowy fragment:

Cukrzyca typu 2 należy do najczęstszych chorób przewlekłych w Polsce – choruje na nią ponad dwa miliony dorosłych, a liczba ta systematycznie rośnie. Skuteczność leczenia zależy w dużej mierze nie od samej farmakoterapii, lecz od codziennych decyzji podejmowanych przez pacjenta: prowadzenia samokontroli glikemii, przestrzegania zaleceń dietetycznych i rozpoznawania objawów ostrzegawczych. To właśnie w tym obszarze szczególną rolę odgrywa pielęgniarka, której zadaniem jest nie tylko realizacja zleceń lekarskich, ale przede wszystkim edukacja chorego i przygotowanie go do samodzielnej kontroli choroby.

Celem niniejszej pracy jest przedstawienie procesu pielęgnowania pacjenta z cukrzycą typu 2 oraz określenie zadań pielęgniarki w zakresie opieki i edukacji terapeutycznej. Praca składa się z trzech rozdziałów. Rozdział pierwszy stanowi teoretyczne wprowadzenie do zagadnienia, rozdział drugi przedstawia założenia metodologiczne, a rozdział trzeci zawiera opis przypadku wraz z przeprowadzonym procesem pielęgnowania.

Komentarz: dobry wstęp idzie od ogółu (skala problemu) do szczegółu (cel tej konkretnej pracy) i kończy się zapowiedzią rozdziałów. Nie wstawiaj tu wyników ani wniosków – te trafiają na koniec. Więcej wzorów i typowych błędów opisujemy w poradniku jak napisać wstęp pracy licencjackiej.

Rozdział I. Część teoretyczna – fragment i omówienie

Część teoretyczna to uporządkowany przegląd piśmiennictwa, a nie zlepek skopiowanych akapitów. Każde twierdzenie powinno mieć przypis do źródła. Przykładowy plan podrozdziałów widać w spisie treści powyżej; oto fragment podrozdziału o leczeniu i samokontroli:

Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego (2025) leczenie cukrzycy typu 2 opiera się na czterech filarach: farmakoterapii, diecie, regularnej aktywności fizycznej oraz samokontroli glikemii prowadzonej przez pacjenta. Edukacja terapeutyczna powinna być realizowana podczas każdej wizyty, a u chorych leczonych insuliną coraz częściej zaleca się systemy ciągłego monitorowania glikemii (CGM). Wartości docelowe wyrównania metabolicznego ustala się indywidualnie – ogólny cel to HbA1c ≤ 7%, przy czym u osób młodych z krótko trwającą cukrzycą bywa zaostrzany do ≤ 6,5%, a u pacjentów w podeszłym wieku z licznymi powikłaniami łagodzony do ≤ 8% [1].

Komentarz: zwróć uwagę na przypis [1] na końcu akapitu – w pracach pielęgniarskich obowiązuje zwykle styl Vancouver (numeryczny), w którym kolejne źródła numeruje się w kolejności cytowania. Fakty kliniczne (wartości docelowe, zalecenia) zawsze podpieraj aktualnym źródłem, najlepiej wytycznymi towarzystw naukowych. O tym, jak odróżnić wartościowe źródło od słabego, piszemy w tekście o analizie i ocenie źródeł.

Rozdział II. Założenia metodologiczne – fragment i omówienie

To rozdział, który najczęściej sprawia kłopot, a recenzenci czytają go szczególnie uważnie. Musi jasno odpowiadać: po co jest ta praca, na jakie pytania odpowiada i jakimi narzędziami zebrano dane. Oto fragment:

Cel pracy. Celem pracy jest przedstawienie procesu pielęgnowania pacjenta z cukrzycą typu 2 oraz ocena skuteczności podjętych działań pielęgniarskich i edukacyjnych.

Problemy badawcze:

1. Jakie problemy pielęgnacyjne występują u pacjenta z cukrzycą typu 2?
2. Jakie diagnozy i interwencje pielęgniarskie można sformułować w opisywanym przypadku?
3. W jakim stopniu edukacja prowadzona przez pielęgniarkę wpływa na samodzielność pacjenta w zakresie samokontroli?

Metoda i narzędzia. W pracy zastosowano metodę indywidualnego studium przypadku. Dane zgromadzono za pomocą wywiadu pielęgniarskiego, obserwacji, analizy dokumentacji medycznej oraz wystandaryzowanych skal: pomiaru BMI, skali ryzyka rozwoju odleżyn Norton oraz autorskiego arkusza oceny wiedzy pacjenta o samokontroli.

Komentarz: w pracy kazuistycznej zamiast hipotez stawia się zwykle problemy badawcze (pytania). Hipotezy są typowe dla prac empirycznych – wrócimy do nich niżej. Każdy wymieniony tu instrument musi później faktycznie pojawić się w rozdziale wynikowym; narzędzia „na zapas", których nie użyto, to klasyczny błąd. Szerzej o doborze metod piszemy w artykule o metodologii pracy licencjackiej.

Rozdział III. Opis przypadku i proces pielęgnowania – fragment i omówienie

To serce pracy kazuistycznej i jej najobszerniejsza część. Składa się z opisu przypadku oraz właściwego procesu pielęgnowania prowadzonego według czterech etapów: rozpoznawanie, planowanie, realizowanie, ocenianie.

Opis przypadku (fragment)

Pacjent, lat 61, przyjęty na oddział wewnętrzny z powodu niewyrównanej cukrzycy typu 2 rozpoznanej przed ośmioma laty. Przy przyjęciu glikemia 312 mg/dl, HbA1c 9,2%, BMI 31,4 kg/m². Chory zgłaszał wzmożone pragnienie, osłabienie i zawroty głowy. W wywiadzie nadciśnienie tętnicze oraz nieregularne przyjmowanie leków doustnych. Pacjent przyznał, że nie prowadzi systematycznej samokontroli glikemii i nie potrafi obsłużyć glukometru.

Diagnozy pielęgniarskie, cele i interwencje

Diagnozy formułuje się najczęściej w schemacie problem – etiologia – objaw (PES) lub zgodnie z klasyfikacją ICNP. Najczytelniej zaprezentować je w tabeli:

Diagnoza pielęgniarska	Cel opieki	Interwencje	Ocena
Deficyt wiedzy na temat zasad samokontroli glikemii z powodu braku wcześniejszej edukacji	Pacjent samodzielnie wykona pomiar glukozy i zinterpretuje wynik	Instruktaż obsługi glukometru; nauka prowadzenia dzienniczka samokontroli; omówienie wartości docelowych i sytuacji alarmowych	Pacjent po dwóch dniach samodzielnie wykonał pomiar i odczytał wynik – cel osiągnięty
Ryzyko wystąpienia hipoglikemii związane z modyfikacją leczenia	Pacjent rozpozna objawy hipoglikemii i podejmie właściwe działanie	Edukacja o objawach; omówienie reguły „15/15"; zalecenie noszenia źródła cukru prostego	Pacjent wymienił objawy i zasady postępowania – cel osiągnięty częściowo
Ryzyko rozwoju zespołu stopy cukrzycowej z powodu neuropatii obwodowej	Pacjent będzie stosował zasady profilaktyki i codziennej kontroli stóp	Edukacja o pielęgnacji i oględzinach stóp; dobór obuwia; omówienie sygnałów wymagających kontaktu z poradnią	Pacjent zademonstrował poprawną technikę oględzin – cel osiągnięty

Komentarz: diagnoza pielęgniarska to nie diagnoza lekarska. Nie piszesz „cukrzyca typu 2", tylko nazywasz problem pielęgnacyjny wynikający z choroby (deficyt wiedzy, ryzyko powikłania, dyskomfort). Cel formułuj mierzalnie – „pacjent samodzielnie wykona pomiar" da się zweryfikować, „poprawa stanu pacjenta" już nie. Ocena na końcu zamyka pętlę procesu pielęgnowania i pokazuje, czy interwencja zadziałała.

Dyskusja i wnioski – fragment i omówienie

W dyskusji zestawiasz to, co zaobserwowano w przypadku, z ustaleniami z literatury z rozdziału pierwszego. Wnioski są krótkie, ponumerowane i wprost odpowiadają na problemy badawcze postawione w rozdziale drugim.

Wnioski:

1. U pacjenta z niewyrównaną cukrzycą typu 2 dominującym problemem pielęgnacyjnym był deficyt wiedzy na temat samokontroli, bezpośrednio wpływający na przebieg choroby.
2. Ustrukturyzowana edukacja prowadzona przez pielęgniarkę pozwoliła pacjentowi opanować obsługę glukometru i rozpoznawanie stanów zagrożenia w trakcie hospitalizacji.
3. Skuteczna opieka pielęgniarska nad chorym na cukrzycę typu 2 wymaga połączenia działań pielęgnacyjnych z systematyczną edukacją terapeutyczną.

Komentarz: liczba wniosków powinna odpowiadać liczbie problemów badawczych. Nie wprowadzaj w nich nowych wątków, których nie ma w pracy. Jak domknąć tę część, pokazujemy w poradniku o zakończeniu i podsumowaniu pracy licencjackiej.

Streszczenie i słowa kluczowe – fragment

Streszczenie (zwykle 200–250 słów) piszesz po polsku i po angielsku. Ma jednoakapitowo oddać cel, metodę, najważniejsze ustalenia i wniosek.

Streszczenie. Praca przedstawia proces pielęgnowania pacjenta z cukrzycą typu 2 hospitalizowanego z powodu niewyrównania metabolicznego. Celem było określenie problemów pielęgnacyjnych oraz zadań pielęgniarki w zakresie opieki i edukacji. Zastosowano metodę indywidualnego studium przypadku z wykorzystaniem wywiadu, obserwacji i analizy dokumentacji. Zidentyfikowano kluczowe diagnozy pielęgniarskie, dla których zaplanowano i zrealizowano interwencje. Wykazano, że edukacja prowadzona przez pielęgniarkę istotnie zwiększa samodzielność pacjenta w zakresie samokontroli.

Słowa kluczowe: cukrzyca typu 2, proces pielęgnowania, edukacja zdrowotna, samokontrola glikemii.

Piśmiennictwo (bibliografia) – wzór

W pracach pielęgniarskich dominuje styl Vancouver: źródła numeruje się w kolejności cytowania w tekście, a w wykazie podaje w tej samej kolejności. Przykładowe pozycje:

1. Araszkiewicz A. i wsp. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u osób z cukrzycą 2025. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. Current Topics in Diabetes. 2025.
2. Szewczyk A. (red.). Pielęgniarstwo diabetologiczne. PZWL, Warszawa 2019.
3. Kowalski J. Rola pielęgniarki w edukacji pacjenta z cukrzycą typu 2. Problemy Pielęgniarstwa. 2023; 31(2): 45–52.

Komentarz: część uczelni dopuszcza styl APA (autor–rok) zamiast Vancouver – sprawdź wytyczne. Niezależnie od stylu obowiązuje żelazna zasada: każda pozycja w wykazie musi być cytowana w tekście i odwrotnie. Reguły zapisu i przykłady dla różnych typów źródeł zebraliśmy w przewodniku o bibliografii pracy licencjackiej.

Aneks – wzór narzędzia

W aneksie umieszcza się narzędzia i materiały, które byłyby zbyt obszerne w tekście głównym: arkusze oceny, kwestionariusze, karty obserwacji, wzór dzienniczka samokontroli, a w pracach badawczych również zgodę komisji bioetycznej i wzór świadomej zgody pacjenta. Fragment arkusza oceny wiedzy:

Arkusz oceny wiedzy pacjenta o samokontroli (fragment)

1. Czy potrafi Pan/Pani samodzielnie wykonać pomiar glukozy glukometrem? (tak / z pomocą / nie)
2. Jak często należy kontrolować glikemię zgodnie z zaleceniem lekarza? …………
3. Proszę wymienić trzy objawy niedocukrzenia (hipoglikemii): …………

A jeśli uczelnia wymaga pracy empirycznej (ankietowej)?

Część wydziałów oczekuje pracy badawczej zamiast kazuistycznej. Szkielet jest wtedy inny, choć rozdział teoretyczny i formalne części (strona tytułowa, streszczenie, piśmiennictwo) pozostają takie same. Różnice dotyczą metodologii i wyników:

• Cel i problemy badawcze dotyczą grupy, nie jednego pacjenta, np. „Ocena poziomu wiedzy pacjentów z cukrzycą typu 2 na temat samokontroli".
• Hipotezy – tu są na miejscu, np. „Pacjenci uczestniczący w edukacji pielęgniarskiej osiągają wyższy poziom wiedzy o samokontroli niż pacjenci bez takiej edukacji".
• Metoda – sondaż diagnostyczny; narzędzie – autorski kwestionariusz ankiety, często uzupełniony skalą standaryzowaną.
• Grupa badana – opisana liczebnie i demograficznie (np. 80 pacjentów poradni diabetologicznej, wiek, płeć, czas trwania choroby).
• Wyniki – prezentowane w tabelach i na wykresach, z opisem i prostą analizą statystyczną.

Przykładowa tabela wynikowa wygląda tak:

Poziom wiedzy o samokontroli	Liczba pacjentów (n)	Udział (%)
Wysoki	22	27,5%
Przeciętny	41	51,3%
Niski	17	21,2%
Razem	80	100%

Podstawy analizy i opisu takich danych tłumaczymy w tekście o statystyce w pracy licencjackiej.

Najczęstsze błędy w pracy licencjackiej z pielęgniarstwa

• Odwrócone proporcje – rozbudowana teoria i skrótowy opis przypadku. Powinno być na odwrót (teoria 30–40%).
• Diagnoza lekarska zamiast pielęgniarskiej – opis jednostki chorobowej w miejscu problemu pielęgnacyjnego.
• Cele nieostre – „poprawa stanu pacjenta" zamiast celu, który da się zmierzyć i ocenić.
• Brak domknięcia procesu – zaplanowane interwencje bez etapu oceny.
• Niespójne piśmiennictwo – źródła w wykazie, których nie ma w tekście, albo mieszanie stylów cytowania.
• Wnioski oderwane od celu – nieodpowiadające postawionym problemom badawczym.

Najczęstsze pytania

Czy można skopiować przykładową pracę licencjacką z pielęgniarstwa?

Nie. Każda praca przechodzi przez Jednolity System Antyplagiatowy (JSA), a skopiowane fragmenty zostaną wykryte i mogą skutkować niedopuszczeniem do obrony, a nawet konsekwencjami dyscyplinarnymi. Ten wzór ma posłużyć jako szkielet i punkt odniesienia, na którym napiszesz własną pracę – z własnym przypadkiem, danymi i wnioskami.

Ile stron powinna mieć praca licencjacka z pielęgniarstwa?

Najczęściej 40–60 stron, ale ostateczny zakres określają wytyczne wydziału. Liczy się nie objętość, lecz kompletność procesu pielęgnowania i spójność pracy.

Studium przypadku czy praca ankietowa – co wybrać?

Wybór najczęściej narzuca uczelnia. Jeśli masz swobodę, studium przypadku bywa wygodniejsze dla osób pracujących już z pacjentami, a praca ankietowa – dla tych, którzy mają dostęp do większej grupy badanych. Najpierw sprawdź wytyczne, potem dobierz temat.

Ten rozbiór pokazuje strukturę i sposób myślenia, ale całą pracę i tak trzeba napisać samodzielnie, w oparciu o własny przypadek i aktualne źródła. Jeśli utknąłeś na którymś etapie – od planu rozdziałów po redakcję fragmentów – możesz wesprzeć się narzędziem Smart-Edu.ai, które pomaga uporządkować strukturę i rozpisać poszczególne części pracy.