Pisanie prac licencjackich z dziennikarstwa - tematy i metodologia

Dziennikarstwo i komunikacja społeczna to kierunek, na którym materiał badawczy leży na wyciągnięcie ręki: artykuły, serwisy informacyjne, podcasty, profile w mediach społecznościowych. Problemem nie jest więc dostęp do danych, tylko rygor - praca licencjacka musi analizować przekazy metodą, a nie recenzować je po dziennikarsku. Ten poradnik pokazuje, jak to zrobić; gotowe propozycje znajdziesz na liście tematów prac z dziennikarstwa, a kompletny szkielet w przykładowej pracy licencjackiej z dziennikarstwa.

Wybór tematu

Nośne obszary to: sposób relacjonowania wybranego wydarzenia lub tematu przez różne redakcje, wizerunek osoby albo grupy w mediach, tabloidyzacja, komunikacja marek i instytucji w mediach społecznościowych, fake newsy i weryfikacja informacji, ewolucja gatunku dziennikarskiego. Temat licencjacki wymaga zawężenia w trzech wymiarach naraz: medium (dwa portale, jeden tygodnik), okres (konkretne miesiące) i zjawisko (jeden aspekt przekazu, nie "obraz ogólny"). Bez tego korpus rozrośnie się ponad możliwości analizy.

Analiza zawartości - podstawowe narzędzie medioznawcy

Klasyczną metodą prac dziennikarskich jest analiza zawartości - ilościowy opis jawnej treści przekazów. Jej sercem jest klucz kategoryzacyjny: spisane przed badaniem kategorie i zasady kodowania (co liczy się jako wzmianka, jak kodować wydźwięk: pozytywny/neutralny/negatywny, jakie tematy wyróżniamy). Klucz plus precyzyjnie opisany korpus (tytuły, daty, liczba jednostek, kryteria doboru) sprawiają, że badanie jest powtarzalne - i to odróżnia je od publicystycznego "przejrzałem i uważam". Analizę ilościową warto uzupełnić jakościową (dobór cytatów, analiza ramowania), a w pracach o odbiorze mediów sięgnąć po ankietę.

Struktura pracy

• Wstęp - problem, cel, pytania badawcze.
• Rozdział 1 - Kontekst teoretyczny: pojęcia, gatunki, dotychczasowe badania nad tematem.
• Rozdział 2 - Metodologia: korpus, klucz kategoryzacyjny, procedura kodowania.
• Rozdział 3 - Wyniki analizy: rozkłady kategorii, porównania, przykłady.
• Zakończenie - wnioski i odpowiedź na pytania badawcze.

Najczęstsze błędy

Pierwszy: recenzja zamiast analizy - oceny ("rzetelnie", "stronniczo") bez kategorii i liczb, które by je uzasadniały. Drugi: korpus dobrany wygodnie (to, co wyszło w wyszukiwarce), bez jawnych kryteriów. Trzeci: klucz kategoryzacyjny tworzony w trakcie kodowania i zmieniany po drodze. Czwarty: mylenie wydźwięku przekazu z własną oceną opisywanej sprawy. Piąty: wnioski o wpływie mediów na odbiorców z samej analizy treści - o odbiorze mówi dopiero badanie odbiorców.

Przydatne źródła

• Archiwa i wydania cyfrowe badanych mediów (dostęp przez biblioteki uczelniane)
• Czasopisma medioznawcze: "Zeszyty Prasoznawcze", "Studia Medioznawcze"
• Raporty o rynku mediów i konsumpcji informacji (np. cykliczne raporty Reuters Institute)
• Literatura metodologiczna o analizie zawartości i analizie dyskursu

Piszesz pracę magisterską? Zajrzyj do poradnika magisterskiego z dziennikarstwa i listy tematów prac magisterskich z dziennikarstwa.